18 اوت ۲۰۲۵-پیشگیری و مدیریت فشار خون بالا از طریق رفتارهای سالم مرتبط با سبک زندگی، از جمله پیروی از رژیم غذایی مفید برای قلب (مانند کاهش مصرف نمک)، فعالیت بدنی منظم، حفظ وزن سالم و کنترل استرس، در کنار درمان زودهنگام دارویی در صورت نیاز برای کاهش فشار خون توصیه شده اند تا خطر حمله قلبی، سکته مغزی، نارسایی قلبی، بیماری کلیوی، افت شناختی و زوال عقل کاهش یابد. این توصیه ها در دستورالعمل بالینی جدیدی ارائه شده است که در نشریات معتبر و داوری شده ی انجمن قلب آمریکا، از جملهCirculation و Hypertension، و همچنین در نشریه اصلی کالج قلب آمریکا(JACC) منتشر شده است.
دستورالعمل «۲۰۲۵AHA / ACC / AANP / AAPA / ABC / ACCP / ACPM / AGS / AMA / ASPC / NMA / PCNA / SGIM برای پیشگیری، تشخیص، ارزیابی و مدیریت فشار خون بالا در بزرگسالان» جایگزین دستورالعمل سال ۲۰۱۷ شده و شامل توصیه های جدید یا به روزرسانی شده ای در زمینه مدیریت فشار خون است که بر اساس جدیدترین شواهد علمی تدوین شده اند تا بهترین نتایج سلامت برای بیماران حاصل شود.
این دستورالعمل جدید بازتابی از چند تغییر عمده از سال ۲۰۱۷تاکنون است، از جمله استفاده از ابزار محاسبه گر خطر بیماری های قلبی عروقی انجمن قلب آمریکا با نام PREVENT™(پیش بینی رویدادهای ناشی از بیماری قلبی عروقی) برای برآورد خطر ابتلا به بیماری های قلبی عروقی. همچنین راهنمایی های به روزرسانی شده ای در خصوص گزینه های دارویی ارائه شده است، از جمله درمان زودهنگام فشار خون بالا برای کاهش خطر افت شناختی و زوال عقل؛ استفاده از داروهای خاص، از جمله احتمال افزودن درمان های جدید مانند داروهای GLP-1 برای برخی بیماران مبتلا به فشار خون بالا و اضافه وزن یا چاقی؛ و توصیه هایی برای مدیریت فشار خون بالا پیش، حین و پس از بارداری.
فشار خون بالا (شامل مرحله ۱ یا مرحله ۲ پرفشاری خون) تقریباً نیمی از بزرگسالان ایالات متحده (۴۶.۷ درصد) را تحت تأثیر قرار داده و عامل اصلی مرگومیر در ایالات متحده و سراسر جهان محسوب می شود. معیارهای فشار خون همچنان مشابه دستورالعمل سال ۲۰۱۷ باقی مانده اند:
· فشار خون طبیعی: کمتر از ۱۲۰/۸۰میلی متر جیوه؛
· فشار خون بالا (افزایش یافته): ۱۲۹–۱۲۰ بر روی ۸۰ میلی متر جیوه؛
· مرحله ۱ پرفشاری خون: ۱۳۹–۱۳۰یا ۸۹–۸۰ میلی متر جیوه؛
· مرحله ۲ پرفشاری خون: برابر یا بیشتر از ۱۴۰یا برابر یا بیشتر از ۹۰ میلی متر جیوه.
دکتر دانیل دبلیو. جونز، رئیس کمیته تدوین دستورالعمل و استاد برجسته ی دانشکده پزشکی دانشگاه میسیسیپی در جکسون، که عضو کمیته تدوین دستورالعمل فشار خون بالا در سال ۲۰۱۷ نیز بوده است، اظهار داشت:«فشار خون بالا شایع ترین اما قابل تغییرترین عامل خطر برای بیماری قلبی است. با پرداختن زودهنگام به عوامل خطر فردی و ارائه راهبردهای متناسب با مراحل مختلف زندگی، هدف دستورالعمل سال ۲۰۲۵هدایت پزشکان برای کمک به افراد بیشتر برای مدیریت فشار خون و کاهش بار بیماری های قلبی، کلیوی، دیابت نوع ۲و زوال عقل است».
وی افزود:«این دستورالعمل به روزرسانی شده برای حمایت از متخصصان مراقبت سلامت طراحی شده است- از تیم های مراقبت اولیه گرفته تا متخصصان و تمامی پزشکان در سراسر نظام سلامت- تا به آنها در تشخیص و مراقبت از افراد مبتلا به فشار خون بالا کمک کند. همچنین این دستورالعمل بیماران را با ابزارهای عملی توانمند می سازد تا نیازهای سلامت فردی خود را در مسیر مدیریت فشار خون، چه از طریق تغییر سبک زندگی، دارو یا ترکیبی از هر دو، برآورده سازند».
اهمیت سبک زندگی سالم
این دستورالعمل جدید بار دیگر بر نقش حیاتی رفتارهای سالم سبک زندگی در پیشگیری و مدیریت فشار خون بالا تأیید می کند و از متخصصان مراقبت سلامت می خواهد تا با بیماران همکاری کنند و اهدافی واقع بینانه و قابل دستیابی برای آنها معین کنند. رفتارهای سالم، مانند آنچه در «هشت اصل حیاتی زندگی[1](Life’s Essential 8)» آمده است- که معیارهای سلامت قلب از سوی انجمن قلب آمریکا هستند- همچنان نخستین خط مراقبت برای تمامی بزرگسالان محسوب میشوند.
راهنمایی های خاص مرتبط با فشار خون شامل موارد زیر است:
· محدود کردن مصرف سدیم به کمتر از ۲۳۰۰ میلی گرم در روز، با هدف رسیدن به حد ایده آل ۱۵۰۰ میلی گرم در روز از طریق بررسی برچسب های غذایی (اکثر بزرگسالان در ایالات متحده سدیم را از غذاهای بسته بندی شده و رستورانی دریافت می کنند، نه از نمکدان خانگی)؛
· ترجیحاً عدم مصرف الکل، و در صورت مصرف، محدود کردن آن به حداکثر دو نوشیدنی در روز برای مردان و یک نوشیدنی در روز برای زنان؛
· مدیریت استرس از طریق ورزش، و همچنین بهره گیری از تکنیک های کاهش استرس مانند مدیتیشن، کنترل تنفس یا یوگا؛
· حفظ یا دستیابی به وزن سالم، با هدف کاهش حداقل ۵ درصداز وزن بدن در بزرگسالان دارای اضافه وزن یا چاقی؛
· پیروی از الگوی تغذیه ای مفید برای قلب، مانند برنامه غذایی DASH که بر کاهش مصرف سدیم و رژیم غذایی سرشار از سبزیجات، میوه ها، غلات کامل، حبوبات، مغزها و دانه ها، لبنیات کم چرب یا بدون چربی، و همچنین گوشت های کم چرب، مرغ، ماهی و روغن های غیر گرمسیری تأکید دارد؛
· افزایش فعالیت بدنی به حداقل ۷۵ تا ۱۵۰ دقیقه در هفته، شامل ورزش های هوازی (مانند کاردیو) و یا تمرینات مقاومتی (مانند تمرین با وزنه)؛
· توصیه به پایش فشار خون در منزل برای کمک به تأیید تشخیص در مطب، پیگیری روند درمان و تنظیم مراقبت ها در قالب یک برنامه جامع درمانی.
پرداختن به هر یک از این عوامل سبک زندگی به ویژه برای افراد مبتلا به فشار خون بالا و سایر عوامل خطر عمده بیماری های قلبیعروقی اهمیت دارد، زیرا ممکن است از بروز، پیشرفت یا شدت فشار خون بالا جلوگیری کند.
ابزار جدید ارزیابی خطر و مداخله زودهنگام
دستورالعمل جدید توصیه می کند که متخصصان مراقبت سلامت از ابزار محاسبه گر خطر PREVENT™، برای برآورد خطر حمله قلبی، سکته مغزی یا نارسایی قلبی استفاده کنند. این ابزار که در سال ۲۰۲۳توسط انجمن قلب آمریکا توسعه یافته، برای برآورد خطر ۱۰و ۳۰ساله بیماری قلبیعروقی در افراد ۳۰تا ۷۹سال طراحی شده است. متغیرهایی مانند سن، جنسیت، فشار خون، سطح کلسترول و سایر شاخص های سلامت از جمله کد پستی (به عنوان نماینده ای از عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت) در آن لحاظ شده اند. این نخستین ابزار ارزیابی خطری است که شاخص های سلامت قلبی عروقی، کلیوی و متابولیک را ترکیب می کند تا خطر بیماری قلبیعروقی را برآورد نماید. برآوردهای دقیق تر خطر می توانند تصمیم گیری های درمانی را برای هر فرد شخصی سازی کنند.
علاوه بر استفاده از ابزار ارزیابی خطر PREVENT™، دستورالعمل جدید دو تغییر مهم در آزمایش های آزمایشگاهی برای ارزیابی اولیه را توصیه کرده است:
· نسبت آلبومین به کراتینین در ادرار (آزمایشی برای ارزیابی سلامت کلیه) اکنون برای تمامی بیماران مبتلا به فشار خون بالا توصیه شده است؛ این آزمایش در دستورالعمل سال ۲۰۱۷ به صورت اختیاری مطرح شده بود.
· دستورالعمل جدید همچنین دامنه استفاده از آزمایش نسبت آلدوسترون به رنین پلاسما را به عنوان ابزار غربالگری برای آلدوسترونیسم اولیه در بیماران بیشتری، از جمله افراد مبتلا به آپنه انسدادی خواب، گسترش داده است- آلدوسترونیسم اولیه وضعیتی است که در آن غدد فوق کلیوی مقدار زیادی آلدوسترون تولید می کنند، که منجر به فشار خون بالا و سطح پایین پتاسیم می شود.
· غربالگری برای آلدوسترونیسم اولیه همچنین ممکن است در بزرگسالان مبتلا به پرفشاری خون مرحله ۲در نظر گرفته شود تا نرخ تشخیص، شناسایی و درمان هدفمند افزایش یابد.
ارتباط فشار خون بالا با افت شناختی و زوال عقل
در حالی که فشار خون بالا یکی از عوامل اصلی حمله قلبی و سکته مغزی است، دستورالعمل جدید بر سایر خطرات جدی نیز تأکید دارد. پژوهش های اخیر تأیید کرده اند که فشار خون بر سلامت مغز، از جمله عملکرد شناختی و زوال عقل، تأثیرگذار است. فشار خون بالا می تواند به رگ های خونی کوچک در مغز آسیب برساند، که با مشکلات حافظه و افت شناختی بلند مدت مرتبط است. دستورالعمل جدید توصیه می کند درمان زودهنگام برای افراد مبتلا به فشار خون بالا با هدف دستیابی به فشار سیستولیک (عدد بالا) کمتر از ۱۳۰میلی متر جیوه برای پیشگیری از اختلال شناختی و زوال عقل انجام شود.
رویکردهای متناسب با فرد در درمان دارویی فشار خون بالا
برای بسیاری از افراد مبتلا به فشار خون بالا، به ویژه افراد چاق و کسانی که به دیابت نوع ۲، یا بیماری کلیوی مبتلا هستند، ممکن است بیش از یک دارو برای کاهش فشار خون و رسیدن به معیار <۱۳۰/۸۰میلی متر جیوه مورد نیاز باشد. این دستورالعمل چند نوع داروی فشار خون را برای آغاز درمان معرفی می کند، از جمله مهارکننده های آنزیم تبدیل کننده آنژیوتانسین(ACE)، مسدودکننده های گیرنده آنژیوتانسین دو(ARBs)، مسدودکننده های کانال کلسیم دیهیدروپیریدینی با اثر طولانی و دیورتیک های تیازیدی.
اگر فشار خون پس از مصرف یک دارو همچنان بالا باقی بماند، پزشکان می توانند درمان را با افزایش دوز یا افزودن دارویی از کلاس دارویی متفاوت، متناسب با شرایط فرد تنظیم کنند.
این دستورالعمل همچنان توصیه می کند که درمان با دو دارو به صورت همزمان—ترجیحاً در قالب یک قرص ترکیبی—برای افراد با فشار خون ۱۴۰/۹۰میلی متر جیوه یا بالاتر (پرفشاری خون مرحله ۲) آغاز شود. همچنین امکان افزودن درمان های جدید مانند داروهای GLP-1 برای برخی بیماران مبتلا به فشار خون بالا و اضافه وزن یا چاقی مطرح شده است.
فشار خون بالا در دوران بارداری می تواند آثار بلندمدتی بر سلامت مادر داشته باشد، از جمله افزایش خطر ابتلا به فشار خون بالا و بیماری های قلبی عروقی در آینده. در صورت عدم درمان، فشار خون بالا در بارداری ممکن است منجر به عوارضی جدی مانند پره اکلامپسی، اکلامپسی، سکته مغزی، مشکلات کلیوی و یا زایمان زودرس شود.
زنانی که فشار خون بالا دارند و قصد بارداری دارند یا باردار هستند، باید در مورد فواید احتمالی مصرف آسپرین با دوز پایین (۸۱ میلی گرم در روز) برای کاهش خطر پره اکلامپسی مشاوره دریافت کنند.
برای زنان باردار مبتلا به پرفشاری خون مزمن (یعنی فشار خون بالا پیش از بارداری یا تشخیص آن پیش از هفته بیستم بارداری)، دستورالعمل جدید توصیه می کند که در صورت رسیدن فشار سیستولیک به ۱۴۰میلی متر جیوه یا بالاتر و یا فشار دیاستولیک به ۹۰میلی متر جیوه یا بالاتر، درمان دارویی با داروهای خاص آغاز شود. این تغییر بازتاب دهنده شواهد فزاینده ای است که نشان می دهند کنترل دقیق تر فشار خون در برخی افراد در دوران بارداری می تواند خطر عوارض جدی را کاهش دهد.
علاوه بر این، مراقبت های پس از زایمان اهمیت ویژه ای دارند، زیرا فشار خون بالا ممکن است پس از زایمان آغاز شود یا ادامه یابد. این دستورالعمل بر ادامه پایش فشار خون و درمان به موقع در دوره پس از زایمان تأکید دارد تا از بروز عوارض جلوگیری شود. بیمارانی که سابقه فشار خون بالا مرتبط با بارداری دارند، تشویق می شوند که حداقل سالی یک بار فشار خون خود را اندازه گیری کنند.
دکتر دانیل دبلیو. جونز، رئیس کمیته تدوین دستورالعمل، عضو انجمن قلب آمریکا(FAHA)، گفت: مهم است که افراد از اهداف توصیهشده برای فشار خون آگاهی داشته باشند و درک کنند که چگونه رفتارهای سالم سبک زندگی و استفاده مناسب از داروها می توانند به دستیابی و حفظ فشار خون مطلوب کمک کنند. پیشگیری، تشخیص زودهنگام و مدیریت فشار خون بالا برای سلامت بلند مدت قلب و مغز حیاتی هستند- که به معنای زندگی طولانی تر و سالم تر است.
درباره ی از ابزار محاسبه گر خطر PREVENT™
ابزارPREVENT™ ، برای ارزیابی سلامت قلب، هشت عامل مهم سبک زندگی را بررسی میکند و به هر کدام امتیازی بین صفر تا صد می دهد. این عوامل شامل رژیم غذایی (مثل مصرف کافی سبزیجات، میوه و کاهش نمک و قند)، فعالیت بدنی (حداقل ۱۵۰دقیقه در هفته)، خواب (۷تا ۹ساعت خواب شبانه با کیفیت)، وزن بدن(بر اساس شاخص توده بدنی یا BMI)، فشار خون (در محدوده طبیعی)، کلسترول خون(سطح مناسبLDL و HDL)، قند خون(مثل گلوکز ناشتا یا HbA1c) و مصرف دخانیات (ترک کامل یا عدم مصرف) هستند. میانگین این امتیازها نشان می دهد که وضعیت سلامت قلب فرد چگونه است؛ هرچه امتیاز بالاتر باشد، خطر بیماری های قلبی کمتر خواهد بود.
منبع:
https://www.news-medical.net/news/20250814/New-2025-guidelines-focus-on-early-intervention-and-lifestyle-to-manage-high-blood-pressure.aspx
[1] این اصول شامل: ۱) رژیم غذایی سالم با تمرکز بر مصرف سبزیجات، میوهها، غلات کامل و کاهش مصرف نمک و قند؛ ۲) فعالیت بدنی منظم، حداقل ۱۵۰دقیقه در هفته؛ ۳) عدم مصرف دخانیات؛ ۴) خواب کافی و با کیفیت، معمولاً ۷تا ۹ساعت در شبانهروز؛ ۵) وزن مناسب و حفظ شاخص توده بدنی(BMI) در محدوده سالم؛ ۶) کنترل سطح کلسترول خون؛ ۷) مدیریت فشار خون در محدوده طبیعی؛ و ۸) تنظیم سطح قند خون و پیشگیری از دیابت هستند.